vrijdag 12 juni 2015

Kaasverslag

De titel van het door mij gelezen boek is Kaas, geschreven door Willem Elsschot. Uitgegeven door Wolters-Noordhoff in Groningen, gedrukt in 1995. Er is niet vermeld welke druk dit is, maar dit komt wellicht door het feit dat dit een Lijsterboek is. Het verhaal begint op pagina 5, en eindigt op pagina 85.
Het verhaal is een sociaal/politiek verhaal. Het gaat over Frans Laarmans die tot de middenstand in België behoort. Via een kennis van zijn broer krijgt hij de mogelijkheid om voor een kaashandelaar in Amsterdam de verkoop in België en Luxemburg op te starten. Ondanks dat hij niks van zaken en handel af weet, neemt hij dit voorstel aan en voelt hij zich geknipt voor deze baan. Naarmate hij langer in deze kaashandel zit, ontdekt hij wat een slecht idee het eigenlijk was. Hij krijgt maar niks verkocht, wordt per ongeluk benoemd tot voorzitter van de Vakbond van de Belgische Kaashandelaren, en na een paar weken geeft hij het op. Bovendien houdt hij eigenlijk helemaal niet van kaas.
Ik ben op dit boek gekomen, omdat ik het ooit tegenkwam op een markt en mijn moeder zei dat dit een leuk lijstboek is. Ik heb het dus bewaard voor de eerste de beste gelegenheid om zelf een boek te kunnen kiezen. Ik begreep ook dat het een grappig boek is, dus ik verwachtte er wel wat van.
Een van de motieven in dit boek is natuurlijk: kaas en de handel daarin. Deze staat voor alle soorten handel. Een ander motief is de oude baan van Laarmans: als klerk van de General Marine and Shipbuilding company. Hij stopt met deze baan om de kaashandel in te gaan. Echter, zodra zijn kaashandel is ingestort keert hij weer terug naar deze baan. Het thema van het verhaal is vrij duidelijk: je moet je bewust zijn van je kunnen. Frans neemt de mogelijkheid om hogerop te klimmen gelijken aan een gaat er maar van uit dat hij hier een meester in zal zijn. Anders hadden ze hem immers niet gevraagd. Maar naarmate het verhaal vordert en het met de kaas steeds slechter gaat, realiseert hij zich dat hij een grote fout heeft gemaakt. Eerst kwam hij met allerlei 'goede ideeën' voor zijn handel, maar na een tijdje begint hij ze zelf te veroordelen en krijgt hij spijt. Hij heeft immers zijn inkomen, en daarmee zijn goede leven en dat van zijn vrouw en kinderen op het spel gezet. Zijn gezin behandelde hij gedurende zijn korte periode als kaashandelaar ook nog als een stel sukkels: hij dacht toen natuurlijk nog dat hij een geweldige kaashandelaar was, en dat zij er geen barst vanaf wisten. Maar hij gaat hen meer waarderen en liefhebben zodra alles voorbij is, ook omdat ze hem er niet meer mee confronteren.
Ik vond dit boek erg leuk om te lezen. Ik zal eerst wat over de schrijfstijl zeggen. Het boek is erg makkelijk te lezen, omdat de zinnen en hoofdstukken vaak kort zijn en met duidelijk taalgebruik. Dit past natuurlijk bij een man uit de middenklasse. Een voorbeeld: hier vertelt Frans over het kantoor van ene meneer Henri, die bij zijn oude bedrijf werkt: "'binnen' is het privé-kantoor van mijnheer Henri, waar niemand anders komt dan Hamer en de hoofdingenieur. Als een gewone bediende er ontboden wordt, dan komt hij terug met een rode kop. Na een bezoek of drie wordt hij gewoonlijk ontslagen", pagina 38. Het hele boek is in deze stijl geschreven, dus dit is lekker simpel.
Dan is het boek ook nog grappig, zoals ik al had verwacht. De woordkeuze van Frans is regelmatig erg lachwekkend. Zo zegt hij op het kerkhof, zodra hij het graf van zijn ouders niet meer kan vinden en hij vreest zijn zusters tegen te komen: "Nu, als mij dat overkomt leg ik ze op de eerste de beste zerk en maak ik mij uit de voeten", pagina 83. Deze manier van praten klinkt mij erg grappig in de oren, en dit soort dingen vind ik leuk in een boek. Ook geeft Frans wanneer het hem maar uitkomt het voorvoegsel kaas- aan een woord. Kaasdroom, kaasfilm, kaastestament en kaaswond zijn maar vier van vele. Dit te pas en te onpas opduiken van het woord vond ik ook erg grappig.
Inhoudelijk vind ik het boek ook leuk. De boodschap van het boek is erg duidelijk: je moet je bewust zijn van je kunnen. Dit is te danken aan de schrijfstijl die, zoals ik al zei, erg eenvoudig en rechttoe rechtaan is.
Een ander prettig gevolg van het simpele taalgebruik, is dat een groot deel van de inhoud ook daadwerkelijk relevant is voor het verhaal. Geen ellenlange beschrijvingen en dergelijke, maar alleen dat wat nodig is.
Kortom: kaas is een leuk boek, dat een aanrader is voor iedereen die zoekt naar een kort, simpel verhaal met wat humor erin.





Geen opmerkingen:

Een reactie posten