Kaasverslag

De titel van het door mij gelezen boek is Kaas, geschreven door Willem Elsschot. Uitgegeven door Wolters-Noordhoff in Groningen, gedrukt in 1995. Er is niet vermeld welke druk dit is, maar dit komt wellicht door het feit dat dit een Lijsterboek is. Het verhaal begint op pagina 5, en eindigt op pagina 85.
Het verhaal is een sociaal/politiek verhaal. Het gaat over Frans Laarmans die tot de middenstand in België behoort. Via een kennis van zijn broer krijgt hij de mogelijkheid om voor een kaashandelaar in Amsterdam de verkoop in België en Luxemburg op te starten. Ondanks dat hij niks van zaken en handel af weet, neemt hij dit voorstel aan en voelt hij zich geknipt voor deze baan. Naarmate hij langer in deze kaashandel zit, ontdekt hij wat een slecht idee het eigenlijk was. Hij krijgt maar niks verkocht, wordt per ongeluk benoemd tot voorzitter van de Vakbond van de Belgische Kaashandelaren, en na een paar weken geeft hij het op. Bovendien houdt hij eigenlijk helemaal niet van kaas.
Ik ben op dit boek gekomen, omdat ik het ooit tegenkwam op een markt en mijn moeder zei dat dit een leuk lijstboek is. Ik heb het dus bewaard voor de eerste de beste gelegenheid om zelf een boek te kunnen kiezen. Ik begreep ook dat het een grappig boek is, dus ik verwachtte er wel wat van.
Een van de motieven in dit boek is natuurlijk: kaas en de handel daarin. Deze staat voor alle soorten handel. Een ander motief is de oude baan van Laarmans: als klerk van de General Marine and Shipbuilding company. Hij stopt met deze baan om de kaashandel in te gaan. Echter, zodra zijn kaashandel is ingestort keert hij weer terug naar deze baan. Het thema van het verhaal is vrij duidelijk: je moet je bewust zijn van je kunnen. Frans neemt de mogelijkheid om hogerop te klimmen gelijken aan een gaat er maar van uit dat hij hier een meester in zal zijn. Anders hadden ze hem immers niet gevraagd. Maar naarmate het verhaal vordert en het met de kaas steeds slechter gaat, realiseert hij zich dat hij een grote fout heeft gemaakt. Eerst kwam hij met allerlei 'goede ideeën' voor zijn handel, maar na een tijdje begint hij ze zelf te veroordelen en krijgt hij spijt. Hij heeft immers zijn inkomen, en daarmee zijn goede leven en dat van zijn vrouw en kinderen op het spel gezet. Zijn gezin behandelde hij gedurende zijn korte periode als kaashandelaar ook nog als een stel sukkels: hij dacht toen natuurlijk nog dat hij een geweldige kaashandelaar was, en dat zij er geen barst vanaf wisten. Maar hij gaat hen meer waarderen en liefhebben zodra alles voorbij is, ook omdat ze hem er niet meer mee confronteren.
Ik vond dit boek erg leuk om te lezen. Ik zal eerst wat over de schrijfstijl zeggen. Het boek is erg makkelijk te lezen, omdat de zinnen en hoofdstukken vaak kort zijn en met duidelijk taalgebruik. Dit past natuurlijk bij een man uit de middenklasse. Een voorbeeld: hier vertelt Frans over het kantoor van ene meneer Henri, die bij zijn oude bedrijf werkt: "'binnen' is het privé-kantoor van mijnheer Henri, waar niemand anders komt dan Hamer en de hoofdingenieur. Als een gewone bediende er ontboden wordt, dan komt hij terug met een rode kop. Na een bezoek of drie wordt hij gewoonlijk ontslagen", pagina 38. Het hele boek is in deze stijl geschreven, dus dit is lekker simpel.
Dan is het boek ook nog grappig, zoals ik al had verwacht. De woordkeuze van Frans is regelmatig erg lachwekkend. Zo zegt hij op het kerkhof, zodra hij het graf van zijn ouders niet meer kan vinden en hij vreest zijn zusters tegen te komen: "Nu, als mij dat overkomt leg ik ze op de eerste de beste zerk en maak ik mij uit de voeten", pagina 83. Deze manier van praten klinkt mij erg grappig in de oren, en dit soort dingen vind ik leuk in een boek. Ook geeft Frans wanneer het hem maar uitkomt het voorvoegsel kaas- aan een woord. Kaasdroom, kaasfilm, kaastestament en kaaswond zijn maar vier van vele. Dit te pas en te onpas opduiken van het woord vond ik ook erg grappig.
Inhoudelijk vind ik het boek ook leuk. De boodschap van het boek is erg duidelijk: je moet je bewust zijn van je kunnen. Dit is te danken aan de schrijfstijl die, zoals ik al zei, erg eenvoudig en rechttoe rechtaan is.
Een ander prettig gevolg van het simpele taalgebruik, is dat een groot deel van de inhoud ook daadwerkelijk relevant is voor het verhaal. Geen ellenlange beschrijvingen en dergelijke, maar alleen dat wat nodig is.
Kortom: kaas is een leuk boek, dat een aanrader is voor iedereen die zoekt naar een kort, simpel verhaal met wat humor erin.

Verwerkingsopdracht Romantiek

Voor deze opdracht ga ik voor 3 periodes uit de kunstgeschiedenis een muziekstuk uitzoeken, dat voor die periode typerend is. Deze 3 periode's zijn: de Barok, de Klassiek en de Romantiek. Ik zal deze drie stijlen in chronologische volgorde nalopen.

Johann Sebastian Bach, BWV 565: https://www.youtube.com/watch?v=ho9rZjlsyYY
Dit stuk is Barok, omdat het stuk heel uitbundig is. Er komen heel veel verschillende thema's en melodieën in voor, en door het enorme bereik van een orgel klinkt het stuk ook heel machtig. Dit waren beide kenmerken van barokkunst: een overdaad aan pracht en praal met veel uitbundigheid, met als effect om de kijker/luisteraar te overdonderen. De uitbundigheid is duidelijk te horen, aangezien er erg veel snel spel aanwezig is, het heel veel laag heeft en het stuk duidelijk op een groot volume gespeeld is. En dat het effect overdonderend is, is ook zeker te zeggen: als dit stuk op groot volume wordt afgespeeld of, beter nog, bijgewoond, voel je je helemaal overweldigd door de grootsheid van het stuk. Ikzelf hoop ooit nog eens een uitvoering van dit stuk bij te wonen.

Ludwig van Beethoven: Piano Sonata No. 14 (Moonlight Sonata): https://www.youtube.com/watch?v=4Tr0otuiQuU
Dit stuk is klassiek omdat:
- Er een duidelijk streven naar orde en rust is. Dit was een van de kenmerken van een Klassiek stuk. Het stuk bestaat uit 3 delen, elk stuk wordt iets sneller en intenser. Elk deel is gebaseerd op een of een paar bepaalde melodieën, die steeds terugkomen en heel geleidelijk veranderen. Dit pas goed bij de kenmerken van Klassieke muziek: logische ordening van muzikale motieven en melodieën, herhaling, en variatie en contrast. Deze zien we allemaal terug: logische ordening is aanwezig, want de stukken zijn van traag naar snel geordend. Bovendien wordt elk stuk iets levendiger en opzwepender, wat ook in een logische volgorde gaat. Ook symmetrie is terug te vinden: het eerste stuk is in een gewone 4/4 maatsoort geschreven, het tweede stuk in een 6/8, en het derde weer in een 4/4. Dit is symetrisch geordend. Herhaling is in elk deel veel te vinden: dezelfde muzikale thema's worden steeds gespeeld, maar dan telkens in een iets andere toonsoort of volgorde. Tenslotte zijn variatie en contrast ook duidelijk te vinden. Elk deel heeft een heel ander gevoel: het eerste deel klinkt erg droevig en is traag, het tweede deel is wat vrolijker en heeft een matig tempo, en het derde deel klinkt erg gehaast en dramatisch en is erg snel gespeeld. Zo zijn de contrasten per deel erg groot.

Johannes Brahms: Hongaarse dans No. 5: https://www.youtube.com/watch?v=3X9LvC9WkkQ
Dit is Romantisch, omdat:
- Dit stuk een nationalistisch karakter. Johannes Brahms kwam uit Oostenrijk, wat toentertijd nog Oostenrijk-Hongarije was. Brahms heeft dus een aantal liederen uit zijn land genomen, die hij heeft omgeschreven tot piano- of orkeststukken. Dit is een van de kenmerken van de Romantiek: het inspelen van nationalisme op de stroming. De Romantiek was een stroming met escapistische trekken. Dit hield in dat men het toen helemaal niet zo leuk vond in de wereld en daarom maar las en in dit geval luisterde over andere oorden, fantasiewerelden en het eigen verleden. Omdat de landshistorie dus wat in het licht kwam te staan, had de Romantiek ook een beetje een nationalistisch uiterlijk. Dit is hier natuurlijk mooi te zien.
- Hiermee is mooi voort te bouwen op de volgende reden: dit stuk laat de Romantische hunker naar andere oorden zien. De Hongaarse dansen zijn (gebaseerd op) Hongaarse volksdansen en -liederen. Voor mensen uit andere landen was dit natuurlijk een mooi stuk om zich tijdelijk in een ander land met andere cultuur te wanen. Wat dat betreft zijn ze uitermate geschikt voor de Romanticus om naar te luisteren. Zo kon hij/zij immers ontsnappen aan de eigen samenleving, wat typisch Romantisch is. Dit heeft wellicht ook bijgedragen aan het succes van het stuk: de Hongaarse dansen, en met name deze No. 5, behoren tot Brahms' bekendste werken.